โสมอเมริกันกับโสมเกาหลี ต่างกันอย่างไร เป็นพืชคนละชนิดจริงหรือ

เวลาเห็นคำว่า โสม บนฉลาก คนส่วนใหญ่คิดว่าเป็นสิ่งเดียวกันหมด

แต่ในความเป็นจริง โสมที่ใช้ในอาหารเสริมมีหลายชนิดและเป็นพืชคนละสปีชีส์กัน

บทความนี้อธิบายในเชิงพฤกษศาสตร์ ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ตัวอย่างจริงจากฉลากสองใบในกลุ่ม Hopeful

• •เบต้าเฮิร์บ ระบุ สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก.
• •แล็บฟาร์ม ระบุ สารสกัดจากโสมเกาหลี 50 มก.

เป็นพืชคนละชนิดกัน ไม่ใช่แค่คนละแหล่งปลูกของพืชชนิดเดียวกัน

โสมเกาหลี

• •ชื่อวิทยาศาสตร์ *Panax ginseng*
• •ชื่ออื่น โสมเอเชีย · โสมจีน · Asian ginseng · Korean ginseng
• •ถิ่นกำเนิด คาบสมุทรเกาหลี ตอนเหนือของจีน และตะวันออกไกลของรัสเซีย

คำว่า Panax มาจากภาษากรีก panakeia ซึ่งเป็นรากเดียวกับคำว่า panacea

โสมอเมริกัน

• •ชื่อวิทยาศาสตร์ *Panax quinquefolius*
• •ชื่ออื่น American ginseng
• •ถิ่นกำเนิด ป่าผลัดใบทางตะวันออกของทวีปอเมริกาเหนือ ทั้งสหรัฐอเมริกาและแคนาดา

คำว่า quinquefolius แปลว่าใบห้าแฉก ตามลักษณะใบของพืชชนิดนี้

สรุปความต่าง

อยู่สกุลเดียวกันคือ Panax แต่คนละสปีชีส์

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ ความสัมพันธ์นี้คล้ายกับส้มโอกับส้มเขียวหวาน ซึ่งอยู่สกุลเดียวกันแต่เป็นคนละชนิด

โสมที่ไม่ใช่ Panax ก็มี

ข้อควรระวังที่สำคัญ มีพืชหลายชนิดที่ถูกเรียกว่าโสมแต่ไม่ได้อยู่ในสกุล Panax เลย

ตัวอย่างที่พบบ่อยคือ โสมไซบีเรีย (Siberian ginseng) ซึ่งชื่อวิทยาศาสตร์คือ *Eleutherococcus senticosus* อยู่คนละสกุลกัน

เวลาอ่านฉลาก ให้ดูว่าระบุชนิดชัดเจนหรือไม่ ถ้าเขียนแค่คำว่า "โสม" เฉย ๆ จะบอกไม่ได้ว่าเป็นชนิดใด

ทำไมรายละเอียดนี้ถึงสำคัญกับผู้บริโภค

1. เทียบสองผลิตภัณฑ์ได้ถูกต้อง

ถ้าผลิตภัณฑ์หนึ่งใช้โสมเกาหลีและอีกผลิตภัณฑ์ใช้โสมอเมริกัน การเทียบตัวเลขน้ำหนักตรง ๆ ไม่ได้บอกอะไรมาก เพราะเป็นวัตถุดิบคนละอย่าง

2. ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวต้องแจ้งให้ตรง

เวลาปรึกษาเภสัชกร การบอกว่า "ทานโสม" กว้างเกินไป ให้นำกล่องไปให้ดูเพื่อให้เห็นชื่อชนิดที่แน่นอน

3. บอกความละเอียดของผู้ทำฉลาก

ฉลากที่ระบุชนิดชัดเจน แสดงว่าผู้ทำฉลากใส่ใจรายละเอียด ส่วนฉลากที่เขียนแค่ "สารสกัดโสม" ให้ข้อมูลน้อยกว่า

ทั้งเบต้าเฮิร์บและแล็บฟาร์มระบุชนิดไว้ชัดเจนทั้งคู่

คำว่า "สารสกัด" บนฉลาก

ทั้งสองผลิตภัณฑ์ระบุว่าเป็น สารสกัด ไม่ใช่ ผง

• •ผง คือการบดวัตถุดิบทั้งชิ้น
• •สารสกัด คือการสกัดด้วยตัวทำละลายแล้วเอาเฉพาะส่วนที่ละลาย

แต่ทั้งสองฉลากไม่ได้ระบุอัตราส่วนการสกัด จึงบอกไม่ได้ว่าเข้มข้นเท่าไร และเทียบความเข้มข้นระหว่างกันไม่ได้

ข้อควรระวัง

โสมเป็นวัตถุดิบที่มีรายงานเรื่องปฏิกิริยากับยาหลายกลุ่ม

หากคุณใช้ยาประจำตัวอยู่ ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์ที่มีโสม โดยนำกล่องไปให้ดูด้วยเพื่อให้เห็นชนิดและปริมาณที่แน่นอน

อ่านต่อ

• •Beta Herb (เบต้าเฮิร์บ) ข้อมูลเต็มจากฉลาก
• •เทียบผลิตภัณฑ์ Hopeful ทุกตัวในหน้าเดียว
• •ส่วนประกอบเบต้าเฮิร์บครบ 14 รายการ
• •ส่วนประกอบแล็บฟาร์มครบ 19 รายการ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้อธิบายข้อมูลที่พิมพ์อยู่บนฉลากและความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับตัวส่วนประกอบ ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย และไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด