ขมิ้นชัน ทำไมร่างกายดูดซึมยาก และวงการอาหารเสริมแก้ปัญหานี้อย่างไร

ขมิ้นชันเป็นสมุนไพรที่คนไทยคุ้นเคย สารที่ถูกพูดถึงบ่อยในขมิ้นชันคือ เคอร์คูมิน (curcumin) แต่เคอร์คูมินมีจุดอ่อนที่นักวิจัยรู้กันดี คือร่างกายดูดซึมเข้าเลือดได้น้อย บทความนี้อธิบายว่าทำไม และผู้ผลิตอาหารเสริมพยายามแก้อย่างไร

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •เคอร์คูมิน ละลายน้ำได้น้อย และถูกลำไส้กับตับ เปลี่ยนรูปเร็ว ระดับในเลือดจึงต่ำ
• •วิธีที่ผู้ผลิตใช้ เช่น ผสม สารสกัดพริกไทยดำ หรือจับเคอร์คูมินกับ ฟอสโฟลิพิด
• •การดูดซึมดีขึ้นไม่ได้แปลว่าป้องกันหรือรักษาโรคได้
• •คนที่ใช้ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด มีโรคตับหรือนิ่วในถุงน้ำดี ควรปรึกษาแพทย์ก่อน

เคอร์คูมินคืออะไร

เคอร์คูมินเป็นสารสีเหลืองในเหง้าขมิ้นชัน จัดอยู่ในกลุ่มเคอร์คูมินอยด์ ผงขมิ้นชันที่ใช้ทำอาหารมีเคอร์คูมินอยู่ไม่มาก ส่วนสารสกัดขมิ้นชันในอาหารเสริมมักทำให้มีความเข้มข้นสูงกว่า

ทำไมร่างกายดูดซึมยาก

สถาบัน Linus Pauling มหาวิทยาลัยแห่งรัฐออริกอน สรุปจากงานวิจัยในคนว่า เมื่อกินเคอร์คูมินทางปาก ระดับในเลือดต่ำมาก ด้วยเหตุผลหลัก 2 ข้อ

1. 1ละลายน้ำได้น้อย ลำไส้จึงดูดซึมเข้าไปได้เพียงส่วนน้อย
2. 2ถูกเปลี่ยนรูปเร็ว เคอร์คูมินที่ผ่านผนังลำไส้ถูกเปลี่ยนเป็นสารรูปอื่นที่ลำไส้และตับอย่างรวดเร็ว ก่อนจะไปถึงส่วนอื่นของร่างกาย

วิธีที่วงการอาหารเสริมใช้

1. ผสมพริกไทยดำ

พริกไทยดำมีสารชื่อ ไพเพอรีน (piperine) งานวิจัยพบว่าไพเพอรีนชะลอการเปลี่ยนรูปของเคอร์คูมินที่ลำไส้และตับ ระดับเคอร์คูมินในเลือดจึงสูงขึ้นเมื่อกินคู่กัน

ข้อควรรู้คือ ไพเพอรีนชะลอการเปลี่ยนรูปของยาบางชนิดได้ด้วยกลไกเดียวกัน คนที่ใช้ยาประจำตัวจึงควรถามเภสัชกรก่อน

2. จับกับฟอสโฟลิพิดหรือไขมัน

ผู้ผลิตบางรายจับเคอร์คูมินกับฟอสโฟลิพิด เช่น เลซิติน เพื่อให้ผ่านผนังลำไส้ได้ง่ายขึ้น บางรายทำเป็นอนุภาคขนาดเล็กหรือไมเซลล์ แต่ละสูตรมีชื่อทางการค้าต่างกัน และผลการศึกษาแต่ละสูตรไม่ได้เท่ากัน

3. กินพร้อมอาหารที่มีไขมัน

เคอร์คูมินละลายในไขมันได้ดีกว่าในน้ำ การกินพร้อมมื้ออาหารจึงเป็นวิธีพื้นฐานที่พูดถึงกันบ่อย

ดูดซึมดีขึ้น ไม่ได้แปลว่ารักษาโรคได้

ศูนย์สุขภาพเสริมและผสมผสานแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (NCCIH) ระบุว่างานวิจัยเรื่องขมิ้นชันในคนส่วนใหญ่ยังมีขนาดเล็ก และยังไม่มีหลักฐานที่หนักแน่นพอว่าขมิ้นชันใช้ป้องกันหรือรักษาโรคใดได้

กฎหมายไทยก็ห้ามอาหารเสริมอ้างสรรพคุณป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ว่าจะใช้เทคโนโลยีการดูดซึมแบบใด

ข้อควรระวัง

NCCIH ระบุว่าขมิ้นชันในปริมาณที่ใช้ปรุงอาหารโดยทั่วไปถือว่าปลอดภัย แต่ในรูปอาหารเสริมมีรายงานผลข้างเคียงทางเดินอาหาร และมีรายงานการบาดเจ็บของตับในผู้ใช้อาหารเสริมขมิ้นชันบางราย จึงควรระวังในกลุ่มต่อไปนี้

• •ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด
• •ผู้ที่มีโรคตับ หรือมีนิ่วในถุงน้ำดีหรือท่อน้ำดี
• •หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร
• •ผู้ที่จะผ่าตัด ควรแจ้งแพทย์ว่ากินอาหารเสริมขมิ้นชันอยู่

ถ้ากินแล้วมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม หรือปวดท้องด้านขวาบน ให้หยุดและพบแพทย์

ผลิตภัณฑ์ Hopeful ที่มีขมิ้นชัน

ข้อมูลจากฉลาก

• •Beta Liv Pro Plus มีสารสกัดจากขมิ้นชัน 50 มิลลิกรัมต่อแคปซูล
• •Beta Care มีสารสกัดขมิ้นชัน 50 มิลลิกรัม และเลซิตินจากถั่วเหลือง 100 มิลลิกรัมต่อแคปซูล ฉลากไม่ได้ระบุว่าสารสกัดขมิ้นชันเป็นรูปแบบพิเศษใด
• •BETA CAL PRO PLUS มีสารสกัดขมิ้นชัน 16 มิลลิกรัมต่อแคปซูล

ส่วนประกอบครบทุกตัวและคำเตือนดูได้ที่หน้าสินค้า ถ้ามียาประจำตัว ให้ถือกล่องไปถามเภสัชกรก่อน อ่านวิธีเตรียมตัวได้ที่ ทานอาหารเสริมพร้อมยาประจำตัวได้ไหม

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด และไม่ควรหยุดหรือปรับยาเอง