ขมิ้นชัน ทำไมร่างกายดูดซึมยาก และวงการอาหารเสริมแก้ปัญหานี้อย่างไร

ขมิ้นชันเป็นพืชที่คนไทยรู้จักมานาน สารสีเหลืองในขมิ้นชันคือกลุ่มที่เรียกว่าเคอร์คูมินอยด์ (Curcuminoids) โดยตัวหลักคือเคอร์คูมิน (Curcumin)

แต่มีข้อเท็จจริงทางเคมีข้อหนึ่งที่คนซื้ออาหารเสริมขมิ้นชันควรรู้ นั่นคือเคอร์คูมินเป็นสารที่ร่างกายดูดซึมได้ยากมาก

บทความนี้อธิบายว่าทำไม และวงการวัตถุดิบอาหารเสริมพยายามแก้ปัญหานี้ด้วยวิธีใดบ้าง โดยเป็นเรื่องของเคมีและเทคโนโลยีวัตถุดิบ ไม่ใช่การอ้างสรรพคุณ

ทำไมถึงดูดซึมยาก

มีเหตุผลหลักสามข้อที่ตำราเภสัชเคมีอธิบายไว้

1. 1ละลายน้ำได้ต่ำมาก ทางเดินอาหารเป็นสภาพแวดล้อมที่มีน้ำเป็นหลัก สารที่ไม่ละลายน้ำจึงผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดได้น้อย
2. 2ถูกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่วนที่ดูดซึมเข้าไปได้จะถูกตับและผนังลำไส้เปลี่ยนโครงสร้างอย่างรวดเร็ว
3. 3ถูกขับออกเร็ว ทำให้ระดับในเลือดอยู่ได้ไม่นาน

ผลรวมคือ ถ้ากินผงขมิ้นชันธรรมดา สัดส่วนที่เข้าสู่กระแสเลือดจริงจะต่ำมากเมื่อเทียบกับปริมาณที่กินเข้าไป

วิธีที่วงการวัตถุดิบใช้แก้ปัญหา

1. ผสมกับสารสกัดพริกไทยดำ

สารไพเพอรีนในพริกไทยดำถูกใช้ร่วมกับเคอร์คูมินอย่างแพร่หลาย แนวคิดคือชะลอกระบวนการที่ร่างกายเปลี่ยนแปลงและขับเคอร์คูมินออก ทำให้อยู่ในระบบได้นานขึ้น

นี่เป็นเหตุผลที่ฉลากอาหารเสริมหลายตัวใส่สารสกัดพริกไทยดำมาด้วย

2. เทคโนโลยีไฟโตโซม (Phytosome)

เป็นการนำสารสกัดจากพืชมาจับกับฟอสโฟลิพิด ซึ่งมักได้จากเลซิตินของถั่วเหลืองหรือดอกทานตะวัน

ฟอสโฟลิพิดเป็นโมเลกุลที่มีทั้งด้านที่ชอบน้ำและด้านที่ชอบไขมัน เมื่อโอบล้อมสารสกัดไว้ จึงทำหน้าที่เหมือนตัวกลางที่ช่วยให้สารที่ไม่ละลายน้ำเข้ากันได้ดีขึ้นกับสภาพแวดล้อมในทางเดินอาหาร

คำว่า Phytosome® เป็นเครื่องหมายการค้าของผู้ผลิตวัตถุดิบรายหนึ่ง เมื่อเห็นชื่อนี้บนฉลากจึงหมายถึงวัตถุดิบที่ระบุแหล่งที่มาได้

3. รูปแบบอนุภาคขนาดเล็กและระบบนำส่งอื่น

เช่น การทำให้อนุภาคเล็กลงมาก การใช้ไซโคลเดกซ์ทริน หรือการทำเป็นอิมัลชัน แต่ละวิธีมีหลักการต่างกัน

อ่านฉลากขมิ้นชันอย่างไรให้เข้าใจ

• •ดูว่าเป็น "ผงขมิ้นชัน" หรือ "สารสกัดขมิ้นชัน" สองอย่างนี้เข้มข้นไม่เท่ากัน
• •ถ้าเป็นสารสกัด ดูว่าระบุเปอร์เซ็นต์เคอร์คูมินอยด์ไว้ไหม
• •ดูว่ามีระบบช่วยการดูดซึมหรือไม่ เช่น สารสกัดพริกไทยดำ หรือชื่อเทคโนโลยีที่ระบุไว้
• •ระวังตัวเลขที่โฆษณาว่าดูดซึมได้ดีกว่ากี่เท่า ตัวเลขแบบนี้มาจากเงื่อนไขการทดสอบเฉพาะของผู้ผลิตวัตถุดิบ ไม่ใช่คำรับรองผลต่อผู้ใช้แต่ละคน

ข้อควรระวัง

• •ขมิ้นชันปริมาณสูงอาจไม่เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาทางเดินน้ำดีหรือนิ่วในถุงน้ำดี
• •ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •สารสกัดพริกไทยดำอาจมีผลต่อการทำงานของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงยาบางชนิด ผู้ที่มียาประจำตัวจึงควรปรึกษาเภสัชกรก่อน
• •สตรีมีครรภ์และให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค บทความนี้อธิบายเฉพาะประเด็นทางเคมีเรื่องการละลายและการดูดซึมของเคอร์คูมินเท่านั้น

สินค้าตัวไหนของ Hopeful ที่ใช้สารสกัดขมิ้นชันแบบใด ดูได้ที่หน้าสินค้าแต่ละตัวบนเว็บนี้