โฟเลตกับกรดโฟลิก ต่างกันอย่างไร และใครที่ต้องใส่ใจ

สองคำนี้เกี่ยวข้องกันแต่ไม่ใช่คำเดียวกัน และความต่างมีผลตอนอ่านฉลาก

ต่างกันอย่างไร

โฟเลต เป็นชื่อรวมของวิตามินบี 9 ในรูปแบบที่พบตามธรรมชาติในอาหาร

กรดโฟลิก เป็นรูปแบบสังเคราะห์ที่ใช้ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและในอาหารที่มีการเสริมสารอาหาร

บนฉลากอาหารเสริมไทย มักเขียนว่า กรดโฟลิก และมักตามด้วยเปอร์เซ็นต์ในวงเล็บ

ตัวอย่างที่พบคือ กรดโฟลิก ให้กรดโฟลิก 100 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งหมายความว่าวัตถุดิบนั้นเป็นกรดโฟลิกทั้งหมด

วิธีอ่านเปอร์เซ็นต์อยู่ที่ [เปอร์เซ็นต์ในวงเล็บบนฉลากหมายถึงอะไร](/article/supplement-label-percent)

แหล่งในอาหารไทย

ผักใบเขียว เช่น ผักโขม คะน้า บรอกโคลี ผักบุ้ง

ถั่วต่าง ๆ

ตับ

ผลไม้บางชนิด เช่น ส้ม อะโวคาโด

ไข่

โฟเลตในอาหารสลายได้ด้วยความร้อนและการต้มนาน การนึ่งหรือผัดเร็วจึงเก็บได้มากกว่าการต้มแล้วเทน้ำทิ้ง

ใครที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ

สตรีที่วางแผนตั้งครรภ์และสตรีมีครรภ์

กลุ่มนี้มีคำแนะนำเฉพาะที่ต้องมาจากสูติแพทย์ และต้องกินตามที่แพทย์สั่ง ไม่ใช่ซื้อเอง

ผู้ที่ใช้ยาบางกลุ่มซึ่งมีผลต่อระดับโฟเลต

ผู้ที่มีปัญหาการดูดซึมในลำไส้

ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ประจำ

ผู้สูงอายุที่กินผักน้อย

เรื่องสำคัญที่คนไม่ค่อยรู้

การเสริมกรดโฟลิกในปริมาณสูงเองต่อเนื่อง อาจทำให้ภาวะขาดวิตามินบี 12 ถูกมองข้ามได้

เพราะภาพเลือดของสองภาวะนี้คล้ายกัน และการเสริมโฟเลตอาจทำให้ภาพเลือดดูดีขึ้นทั้งที่ปัญหาอีกอย่างยังอยู่

ภาวะขาดวิตามินบี 12 ที่ถูกปล่อยไว้นานมีผลต่อระบบประสาท

นี่คือเหตุผลที่การเสริมควรมาจากการตรวจและคำสั่งของแพทย์ ไม่ใช่จากการซื้อเอง

อ่านต่อที่ [วิตามินบี 12 ขาดแล้วเป็นอย่างไร](/article/vitamin-b12-deficiency)

บนฉลากมักมาคู่กับอะไร

กรดโฟลิกมักอยู่ในสูตรร่วมกับวิตามินบี 6 และวิตามินบี 12

เป็นรูปแบบการออกแบบสูตรที่พบทั่วไป

ถ้าคุณกินหลายกล่อง ให้รวมปริมาณกรดโฟลิกจากทุกกล่อง วิธีอยู่ที่ กินหลายยี่ห้อพร้อมกัน ตรวจอย่างไรไม่ให้ซ้ำซ้อน

สิ่งที่เราจะไม่บอก

เราจะไม่บอกว่าโฟเลตช่วยเรื่องอะไรในร่างกายในเชิงที่โยงกับผลิตภัณฑ์

และจะไม่ให้ตัวเลขปริมาณที่ควรได้รับ เพราะต่างกันตามอายุ เพศ และภาวะตั้งครรภ์ ซึ่งควรมาจากผู้มีวิชาชีพที่ดูข้อมูลของคุณ

อ่านฉลากอย่างไร

หาบรรทัดที่มีคำว่า กรดโฟลิก หรือ Folic Acid

ดูปริมาณและเปอร์เซ็นต์ในวงเล็บ แล้วคูณกัน

หน่วยที่พบมักเป็นมิลลิกรัมหรือไมโครกรัม ให้ทำหน่วยให้ตรงกันก่อนเทียบกับกล่องอื่น

ตัวอย่างที่พบบนฉลากผงชงดื่มคือ 0.0001 กรัม ซึ่งเท่ากับ 0.1 มิลลิกรัม หรือ 100 ไมโครกรัม

ตัวเลขเดียวกันเขียนได้สามแบบ ซึ่งเป็นสาเหตุที่คนเทียบผิดบ่อย

ควรถามอะไรเมื่อไปพบผู้มีวิชาชีพ

"ฉันควรได้โฟเลตวันละเท่าไรในกรณีของฉัน"

"ที่กินอยู่ตอนนี้รวมแล้วเท่าไร และซ้ำซ้อนไหม"

"ต้องตรวจวิตามินบี 12 ด้วยไหม"

"ยาที่ใช้อยู่มีตัวไหนเกี่ยวกับโฟเลตบ้าง"

นำกล่องทุกกล่องไปด้วย เพราะต้องอ่านฉลากจริง ไม่ใช่ฟังชื่อสินค้า

เรื่องผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์

เป็นกลุ่มที่คำแนะนำเรื่องโฟเลตชัดเจนที่สุดในทางการแพทย์

คำแนะนำสากลคือ ผู้หญิงที่วางแผนตั้งครรภ์ควรได้รับกรดโฟลิกก่อนตั้งครรภ์ ไม่ใช่เริ่มตอนรู้ว่าตั้งครรภ์แล้ว

เหตุผลคือ ช่วงเวลาสำคัญเกิดขึ้นเร็วมากในระยะแรกของการตั้งครรภ์ ซึ่งหลายคนยังไม่รู้ตัว

ปริมาณและระยะเวลาต้องมาจากสูติแพทย์ ไม่ใช่จากบทความหรือจากคำแนะนำของผู้ขาย

และวิตามินสำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่แพทย์สั่ง ให้กินตามที่สั่ง ไม่ต้องหาเสริมเพิ่มเอง

ถ้าเคยมีประวัติการตั้งครรภ์ที่มีปัญหา ให้แจ้งแพทย์ เพราะคำแนะนำอาจต่างออกไป

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเรื่องโรคและโภชนาการ ไม่ใช่คำวินิจฉัย ไม่ใช่แผนการรักษา และไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

การกำหนดสิ่งที่ผู้ป่วยแต่ละคนควรได้รับ ต้องมาจากแพทย์ผู้รักษาและนักกำหนดอาหารที่เห็นผลตรวจจริงเท่านั้น

ห้ามใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทดแทนการรักษาที่แพทย์กำหนด และควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังรับประทานอะไรอยู่บ้าง