ยาทาอนุพันธ์วิตามินดีในสะเก็ดเงิน คืออะไรและแพทย์ใช้อย่างไร

เมื่อค้นเรื่อง วิตามินดี กับ สะเก็ดเงิน จะเจอข้อมูลที่สับสนปนกันอยู่มาก

หน้านี้แยกให้ชัดว่าเรื่องที่แพทย์ใช้จริงคืออะไร

ยาทาอนุพันธ์วิตามินดีคืออะไร

เป็นยาทาภายนอกที่พัฒนาขึ้นจากโครงสร้างของวิตามินดี

ตัวยาที่ใช้ในทางการแพทย์ เช่น แคลซิโพไทรออล (Calcipotriol) ซึ่งบางประเทศเรียกว่า Calcipotriene, แคลซิไทรออล (Calcitriol) และ ทาคาลซิทอล (Tacalcitol)

เป็นยาควบคุมที่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ไม่ใช่ของที่ซื้อได้ทั่วไป

ทำงานกับผิวหนังอย่างไร

สะเก็ดเงินเกิดจากเซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็วผิดปกติ จากรอบปกติ 28 ถึง 30 วัน เหลือเพียง 3 ถึง 7 วัน

กลไกนี้อธิบายไว้ที่ สะเก็ดเงินคือโรคอะไร เกิดจากอะไร และทำไมถึงเป็นเรื้อรัง

ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์ที่ตัวเซลล์ผิวหนังโดยตรง โดยเกี่ยวข้องกับกระบวนการควบคุมการแบ่งตัวและการเจริญเต็มวัยของเซลล์ผิวหนัง

เป็นการออกฤทธิ์เฉพาะที่ ตรงตำแหน่งที่ทา

แพทย์มักใช้อย่างไร

ใช้เป็นยาทาเฉพาะที่สำหรับรอยโรคที่ไม่กว้างมาก

บางครั้งใช้ร่วมกับยาทากลุ่มสเตียรอยด์ ซึ่งอาจอยู่ในหลอดเดียวกันหรือแยกหลอด

ระยะเวลาและความถี่ในการทาต้องเป็นไปตามที่แพทย์กำหนด เพราะมีข้อจำกัดเรื่องปริมาณสูงสุดต่อสัปดาห์

ข้อควรระวังที่แพทย์ต้องประเมิน

ปริมาณสูงสุดต่อสัปดาห์ เพราะการใช้มากเกินไปมีผลต่อระดับแคลเซียมในร่างกายได้

ตำแหน่งที่ทาได้และทาไม่ได้ เช่น บริเวณใบหน้าและซอกพับมีข้อพิจารณาต่างจากบริเวณอื่น

การระคายเคือง ซึ่งพบได้และต้องแจ้งแพทย์

การใช้ร่วมกับการฉายแสง ซึ่งมีลำดับและเวลาที่ต้องระวัง อ่านเรื่องการฉายแสงได้ที่ การฉายแสงรักษาสะเก็ดเงิน แพทย์ใช้เมื่อไร

สิ่งที่ต้องเข้าใจให้ชัดที่สุด

ยาทาอนุพันธ์วิตามินดี ไม่ใช่วิตามินดีที่รับประทาน

เป็นคนละสิ่ง คนละวิธีใช้ และคนละกลไก

การรับประทานวิตามินดีไม่ได้ทดแทนยาทากลุ่มนี้ และไม่ใช่การรักษาสะเก็ดเงิน

เรื่องนี้สำคัญมากจนต้องมีหน้าแยกอธิบาย อ่านที่ วิตามินดีที่กิน กับ ยาทาอนุพันธ์วิตามินดี ต่างกันอย่างไร

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด

1. ห้ามซื้อยากลุ่มนี้ใช้เอง

2. ห้ามใช้ยาของคนอื่น แม้จะเป็นโรคเดียวกัน เพราะความรุนแรงและตำแหน่งต่างกัน

3. ห้ามทาเกินปริมาณที่แพทย์กำหนด เพราะมีเพดานต่อสัปดาห์

4. ห้ามหยุดเองเมื่อเห็นว่าดีขึ้น ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน

5. ห้ามผสมกับยาอื่นเองในหลอดเดียวกัน

คำถามที่ควรถามแพทย์

• •ยาที่ได้รับคือกลุ่มไหน และใช้อย่างไร
• •ทาได้บริเวณไหนบ้าง และห้ามทาที่ไหน
• •ปริมาณสูงสุดต่อสัปดาห์คือเท่าไร
• •ผลข้างเคียงที่ต้องเฝ้าระวังมีอะไร
• •ใช้ร่วมกับยาทาตัวอื่นที่มีอยู่ได้ไหม
• •ต้องตรวจติดตามอะไรบ้าง

ทางเลือกอื่นที่แพทย์มี

การดูแลสะเก็ดเงินมีหลายระดับ ตั้งแต่ยาทา การฉายแสง ไปจนถึงยารับประทานและยาฉีด

ภาพรวมอยู่ที่ ทางเลือกในการดูแลสะเก็ดเงินที่แพทย์มี มีอะไรบ้าง

ข้อความสำคัญ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ยาที่กล่าวถึงทั้งหมดเป็นยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์ ห้ามซื้อใช้เองและห้ามใช้ยาของผู้อื่น

หากสงสัยว่ามีอาการ ให้ไปพบแพทย์ และอย่าหยุดยาที่แพทย์สั่งด้วยตัวเอง